De wet op medische keuringen in België: wat mogen werkgevers vragen?

Een medische keuring kan belangrijk zijn voor de veiligheid en gezondheid op het werk. Toch mag een werkgever niet zomaar een kandidaat of werknemer laten onderzoeken of vragen stellen over diens gezondheid. In België begrenst de wet van 28 januari 2003 betreffende de medische onderzoeken binnen het kader van de arbeidsverhoudingen welke onderzoeken toegelaten zijn. Ook de welzijnsregels voor werknemers bepalen wanneer gezondheidstoezicht nodig is.

Medische onderzoeken moeten verband houden met de functie

Een medisch onderzoek of een test moet relevant zijn voor het werk dat iemand uitvoert. De bedoeling is na te gaan of de persoon geschikt is voor een specifieke functie, of om risico’s voor de gezondheid en veiligheid op het werk te voorkomen. Een onderzoek mag geen onnodige inbreuk vormen op de privacy.

Een werkgever mag medische informatie dus niet zomaar opvragen uit algemene nieuwsgierigheid. Vragen en onderzoeken moeten verband houden met de concrete taken en de risico’s van de job. De regels beschermen zowel sollicitanten als werknemers tegen ongepaste medische controles.

Wanneer is een keuring vóór de start van het werk toegelaten?

Een medische keuring bij aanwerving is niet standaard verplicht voor elke job. Gezondheidstoezicht is vooral aan de orde wanneer de risicoanalyse van de werkplek aantoont dat de functie specifieke gezondheidsrisico’s inhoudt. Denk bijvoorbeeld aan bepaalde blootstellingen, veiligheidsfuncties of taken die bijzondere lichamelijke of mentale eisen stellen.

Als een onderzoek wettelijk vereist is, gebeurt het via de arbeidsarts of de bevoegde preventiedienst. De beoordeling gaat over de geschiktheid voor de betrokken functie en de nodige beschermingsmaatregelen. Een algemene medische controle zonder verband met de job is niet zomaar toegelaten.

Wat mag de werkgever te weten komen?

De medische gegevens van een kandidaat of werknemer zijn vertrouwelijk. De werkgever krijgt normaal geen diagnose, medisch dossier of details over een behandeling. De arbeidsarts deelt enkel de informatie mee die nodig is voor de werkrelatie, zoals de beslissing over geschiktheid en eventuele werkbeperkingen of aanpassingen, voor zover dat volgens de regels mag.

Een werknemer of sollicitant hoeft dus niet automatisch zijn volledige medische voorgeschiedenis met de werkgever te delen. Gezondheidsinformatie moet zorgvuldig en volgens de privacyregels worden behandeld.

Verboden of ongepaste tests

Tests mogen niet worden gebruikt om informatie te verzamelen die niet nodig is voor de functie. Genetische tests zijn in deze context verboden. Ook andere gevoelige onderzoeken, zoals tests die niet objectief met de jobvereisten of de bescherming van de gezondheid verband houden, zijn niet zomaar toegestaan.

Daarnaast gelden de regels tegen discriminatie. Een medische toestand, handicap of zwangerschap mag niet leiden tot een onrechtmatige uitsluiting. De precieze beoordeling hangt af van de functie, de risico’s en de toepasselijke wettelijke bepalingen. Bij twijfel kan de preventieadviseur-arbeidsarts nagaan welke maatregelen of aanpassingen mogelijk zijn.

Gezondheidstoezicht tijdens de tewerkstelling

Ook tijdens het werk kan gezondheidstoezicht nodig zijn. Dat gebeurt op basis van de risicoanalyse en de regels uit de Codex over het welzijn op het werk. Afhankelijk van de functie kan het gaan om een voorafgaand onderzoek, periodieke opvolging of een onderzoek bij een verandering van functie of na bepaalde gezondheidsproblemen.

Niet elke werknemer moet dus op vaste tijdstippen een medische keuring ondergaan. De verplichting hangt af van de risico’s van het werk en de toepasselijke regels. De werkgever en de preventiedienst moeten duidelijk maken waarom gezondheidstoezicht nodig is en hoe het wordt georganiseerd.

Wat kan je doen bij twijfel?

• Vraag waarom de keuring nodig is en op welke functie of risico’s ze betrekking heeft.
• Vraag wie het onderzoek uitvoert en welke informatie aan de werkgever wordt meegedeeld.
• Neem contact op met de preventieadviseur-arbeidsarts, de interne of externe preventiedienst of een vakbond als je vragen hebt over je rechten.
• Bij een vermoeden van discriminatie kan je advies vragen aan Unia of het Instituut voor de gelijkheid van vrouwen en mannen, afhankelijk van de situatie.

De Belgische regels maken medische keuringen mogelijk wanneer ze nodig zijn voor de gezondheid en veiligheid op het werk, maar beschermen tegelijk de privacy en gelijke behandeling van sollicitanten en werknemers. Omdat de precieze verplichtingen afhangen van de functie en de risicoanalyse, is advies van de arbeidsarts of preventiedienst aangewezen bij concrete vragen.

Deze informatie is algemeen en vervangt geen juridisch advies.

 

Veelgestelde Vragen over de Wet Medische Keuringen in België

1. Wat is de wet op de medische keuringen?
2. Wat zijn de nieuwe wetgevingen voor de autokeuring?
3. Wat zijn verplichte medische keuringen?
4. Welke keuringen zijn wettelijk verplicht?

Wat is de wet op de medische keuringen?

De wet op de medische keuringen verwijst in België naar de wet van 28 januari 2003 betreffende de medische onderzoeken binnen het kader van de arbeidsverhoudingen. Die wet bepaalt dat medische onderzoeken van sollicitanten en werknemers alleen mogen plaatsvinden wanneer ze relevant zijn voor de functie of nodig zijn om de gezondheid en veiligheid op het werk te beschermen. Medische gegevens zijn vertrouwelijk: de werkgever krijgt doorgaans geen diagnose of medisch dossier, maar enkel de informatie die nodig is over de geschiktheid voor het werk en eventuele beperkingen.

Wat zijn de nieuwe wetgevingen voor de autokeuring?

De regels voor de autokeuring zijn niet overal in België dezelfde: Vlaanderen, Wallonië en Brussel kunnen elk eigen keuringsregels en termijnen toepassen. De verplichting hangt onder meer af van het voertuigtype, de leeftijd en het gebruik van de wagen. De wetgeving over medische keuringen gaat niet over de technische autokeuring. Controleer daarom de actuele regels en eventuele vrijstellingen bij het keuringscentrum van uw gewest, zeker vóór de vervaldatum op het keuringsbewijs.

Wat zijn verplichte medische keuringen?

Verplichte medische keuringen zijn onderzoeken die werknemers moeten ondergaan wanneer hun functie volgens de risicoanalyse specifieke gezondheidsrisico’s inhoudt of onder een wettelijk bepaalde categorie valt, zoals bepaalde veiligheidsfuncties. De keuring wordt uitgevoerd door de arbeidsarts en kan bestaan uit een voorafgaand, periodiek of ander gericht gezondheidsonderzoek. Niet elke werknemer moet dus automatisch medisch gekeurd worden: de verplichting hangt af van de job en de risico’s op de werkvloer.

Welke keuringen zijn wettelijk verplicht?

Niet elke werknemer moet wettelijk op vaste tijdstippen een medische keuring ondergaan. Gezondheidstoezicht is verplicht wanneer de risicoanalyse van de werkplek dat vereist, bijvoorbeeld bij veiligheidsfuncties, functies met verhoogde waakzaamheid of werk met specifieke gezondheidsrisico’s. Afhankelijk van de functie kan dat gaan om een onderzoek vóór de start, periodieke opvolging of een onderzoek bij een verandering van werk. De arbeidsarts of preventiedienst bepaalt welk toezicht nodig is volgens de welzijnsregels.

Tags: arbeidsarts, codex welzijn op het werk, discriminatie op het werk, genetische tests, geschiktheid voor de functie, gezondheidstoezicht werknemers, medische keuring bij aanwerving, medische keuringen belgië, medische onderzoeken op het werk, medische privacy, preventiedienst, rechten van sollicitanten en werknemers, risicoanalyse werkplek, unia, vertrouwelijke medische gegevens, werkbeperkingen en aanpassingen, werkgevers en gezondheid, wet medische keuringen, wet op medische keuringen